×

Wyszukaj w serwisie

×

Zapisz się do Newslettera

Witamy na nowej stronie internetowej Zespołu Szkolno–Przedszkolnego Nr 3 w Rogowie Opolskim                                 

Autorski program zajęć z języka angielskiego dla uczniów z trudnościami w nauce czytania i pisania

 

ALEKSANDRA WITEK

 

 

AUTORSKI PROGRAM ZAJĘĆ Z
JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW
ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI                              W NAUCE CZYTANIA I PISANIA

 

 

II ETAP EDUKACYJNY

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. Wstęp

 

Trudności w nauce czytania i pisania określane są mianem dysleksji       i obejmują wiele aspektów. Zgodnie z definicją Brytyjskiego Towarzystwa Dysleksji dysleksja to „specyficzne trudności, które przede wszystkim odbijają się na rozwoju zdolności czytania, pisania oraz innych umiejętności związanych z językiem. (…) Charakteryzuje się problemami z przetwarzaniem fonologicznym, szybkim nazywaniem, pamięcią operacyjną oraz automatyzacją umiejętności. Trudności są niewspółmierne do innych poznawczych zdolności jednostki” [K. Bogdanowicz, 2011]. Zgodnie z tą definicją trudności te mają związek głównie z językiem. Zaskakujące jest jednak, że nasilenie trudności może zależeć od rodzaju języka, którym dziecko się posługuje [Smythe, 2007c, s.20, za K. Bogdanowicz, 2011]. Ma to związek z transparentnością (fonetycznością) ortografii uczonego języka. Największe trudności sprawia uczniom dyslektycznym nauka języków o niskiej transparentności ortografii, czyli takich, w których jedna głoska może być zapisana za pomocą więcej niż jednej litery (kombinacji liter), jedna głoska może być zapisana za pomocą różnych liter lub kombinacji liter, dana litera lub kombinacja liter może odpowiadać więcej niż jednej głosce, a do tego istnieje ogromna liczba wyjątków i wyrazów nieregularnych. Językiem, w którym mamy do czynienia z bardzo niską transparentnością jest język angielski. Dla porównania, język polski należy do języków o umiarkowanej transparentności ortografii. Jak wskazuje Bogdanowicz, nauka czytania i pisania w języku angielskim może sprawić osobom z dysleksją więcej problemów niż w językach o wysokiej transparentności [K. Bogdanowicz, 2011].

Niepowodzenia w nauce czytania w wieku wczesnoszkolnym prowadzą do demotywacji i blokady emocjonalnej [Squires, McKeown, 2006]. Autorzy ci wskazują także, że „słaby postęp w rozwoju czytania u dzieci ze specyficznymi trudnościami w nauce w szkołach średnich przypisywany jest słabemu poczuciu własnej wartości, niskiej pewności siebie oraz doświadczaniu niepowodzeń w umiejętnościach czytania      i pisania w szkole podstawowej” [Ofsted, 1999, za Squires, McKeown, 2006]. 

Jako nauczyciel języka angielskiego nieraz mogę zaobserwować, jak wiele trudności w czytaniu i pisaniu przysparza nauka tego języka uczniom z dysleksją. Niniejszy program jest próbą usystematyzowania metod i obszarów pracy z uczniami z dysleksją tak, by zapewnić rozwój ich umiejętności w zakresie czytania i pisania w języku angielskim oraz wzmocnić ich poczucie własnej wartości.

  1. Cele nauczania

2.1. Cele ogólne

Wyrównanie braków w wiadomościach i umiejętnościach będących przyczyną trudności w nauce języka angielskiego.

Kształtowanie pozytywnych postaw wobec dalszej nauki poprzez rozwijanie w uczniach poczucia własnej wartości oraz wiary we własne umiejętności językowe.

Opanowanie prostych strategii samodzielnego uczenia się.

2.2.Cele szczegółowe

Doskonalenie spostrzegawczości wzrokowej

Usprawnienie percepcji wzrokowo – słuchowej

Uzupełnienie wiedzy z zakresu słownictwa i gramatyki języka angielskiego

Rozwój sprawności zapewniających minimum komunikacji językowej w podstawowych sytuacjach życia codziennego. Obejmują one:

- Umiejętność słuchania (rozumienie poleceń nauczyciela, rozumienie ogólnego sensu prostych sytuacji komunikacyjnych, rozumienie intencji mówiącego, umiejętność wyszukiwania szczegółowych informacji w nieskomplikowanych wypowiedziach i dialogach).

    - Tworzenie wypowiedzi ustnej (zadawanie prostych pytań i udzielanie       odpowiedzi, zdobywanie i udzielanie informacji w typowych sytuacjach życia codziennego, formułowanie krótkiej wypowiedzi o sobie, rodzinie, najbliższym otoczeniu, opanowanie poprawnej wymowy w zakresie poznanego materiału językowego).

 - Umiejętność czytania ze zrozumieniem (rozumienie tekstów użytkowych typu menu, reklama, list; rozumienie ogólnego sensu prostych adaptowanych tekstów, wyszukiwanie żądanej informacji lub szczegółu w prostych tekstach i dialogach).

 - Tworzenie wypowiedzi pisemnej (redagowanie krótkich, prostych tekstów typu list, kartka, dostrzeganie różnic między fonetyczną a graficzną formą wyrazu, umiejętność poprawnego zapisu większości słów znanych ze słuchu).

 

 

  1. Metody i formy pracy

Uczniowie dyslektyczni przejawiają szereg trudności, które determinują ich wyniki w nauce czytania i pisania. Należą do nich: słaba spostrzegawczość, słaba koncentracja uwagi na wykonywanych czynnościach, niski poziom motywacji, słaba motywacja do wysiłku umysłowego, wolne tempo pracy, mała umiejętność pracy samodzielnej, słabe rozumienie poleceń, słabo rozwinięta organizacja percepcyjna, niski poziom wyobraźni przestrzennej, słabo rozwinięte myślenie abstrakcyjne, obniżona sprawność grafomotoryczna, obniżona analiza głoskowa, trudność w odtwarzaniu obrazu graficznego liter rzadziej używanych, wolne tempo pisania, popełnianie licznych błędów, które są spowodowane zaburzeniami w obrębie analizatora słuchowego, obniżona percepcja słuchowa, słuch fonemowy i percepcja słuchowa, znacznie obniżona umiejętność pisania, często popełniane są błędy polegające na opuszczaniu liter, myleniu liter w sąsiedztwie fonetycznym. Dodatkowym problem stanowi niska samoocena, której towarzyszą poczucie lęku, zniechęceni, nieporadność, niezadowolenie z siebie, brak samoakceptacji, niechęć do podejmowania wyzwań, niskie aspiracje, a nawet lenistwo.

Z tego względu ważny jest dobór metod i technik pracy i nauki na zajęciach z języka angielskiego tak, aby przyswajanie nowego materiału było dostosowane do ich możliwości i sposobu uczenia się.

Metody pracy na zajęciach będą obejmowały:

- pokaz

- polisensoryczne uczenie się

- praktyczne działanie (pisanie, rysowanie, czytanie, ćwiczenie pamięci)

- elementy dramy

- metoda skojarzeń

- praca z komputerem

- praca indywidualna

- praca w parach

- praca grupowa

 

 

 

  1. Techniki nauczania

7.1. Usprawnianie analizatora wzrokowego

   - Wyznaczanie granic wyrazów w tekście napisanym bez przerw, wstawienie znaków interpunkcyjnych w odpowiednich miejscach.

   - Gra w scrabble, domino obrazkowe, literowe lub sylabowe.

   - Dopasowywanie słów do wzorca graficznego, np.: „Przyporządkuj odpowiednie wyrazy do zaprezentowanego obrazka”.

   - Usuwanie z tekstu wyrazów, które są niepotrzebne.

   - Wyszukiwanie różnic w obrazkach lub słowach.

   - Rozpoznawanie obrazków opisywanych słownie.

   - Zabawy typu „Kto zmienił miejsce?” albo „Do czego to pasuje?”.

         - Porządkowanie historyjek obrazkowych.

   - Opowiadanie historyjki przedstawionej na obrazkach.

   - Dobieranie części do całości.

   - Układanie puzzli lub ilustracji po uprzednim ich przecięciu.

   - Nazywanie czynności przedstawionych na rysunkach.

   - Szeregowanie wyrazów według określonych zasad.

   - Rysowanie z pamięci lub pod dyktando.

   - Segregowanie liter, np. „w rozsypanych wyrazach otocz kółkiem wszystkie literki K”.

   - Wyszukiwanie tej samej litery w tekście.

   - Wyodrębnianie sylab w wyrazach.

   - Wyszukiwanie w tekście takich samych wyrazów lub wyrazów podobnych.

7.2. Usprawnianie analizatora słuchowego

   - Układanie z podanych słownie wyrazów jak największej ilości nowych wyrazów.

   - Zabawa w głuchy telefon.

   - Wymyślanie słów, które kończą się na ostatnią sylabę wyrazu podanego wcześniej przez innego ucznia (wyrazowe domino).

   - Wyklaskiwanie lub wystukiwanie struktur dźwiękowych według podanego wzoru.

   - Napisanie planu wydarzeń lub wykonanie ilustracji do przeczytanego na głos przez nauczyciela fragmentu tekstu.

   - Określanie strony, z której dochodzi dźwięk.

   - Kończenie rozpoczętych zdań lub sylab.

   - Podział zdania na wyrazy i wyrazu na sylaby.

   - Liczenie słów w zdaniu.

   - Różnicowanie znaczenia wyrazów, które brzmią podobnie, np. „Wymów i powiedz, czym się różnią słowa: floor - door, bad - bed, sun – run, bad – bath”.

   - Układanie wyrazów z sylab lub uzupełnianie wyrazów brakującymi sylabami.

   - Dobieranie podpisów do obrazków.

   - Różnicowanie głosek podobnych fonetycznie.

7.3. Doskonalenie czytania ze zrozumieniem

- Wypełnianie luk w tekście.

- Nadawanie tytułów akapitom przeczytanego tekstu.

- Rozwiązywanie rebusów.

- Tworzenie pytań do przeczytanego tekstu.

- Czytanie z przesłonką – w okienku najpierw widać pojedyncze wyrazy, by na koniec odkryć całą linijkę tekstu.

7.4. Doskonalenie pisowni i pisania

 - Technika zakończeń (polega na podaniu uczniom początku tekstu, np. listu; uczniowie muszą dokończyć list tak, aby był tematycznie związany z początkiem).

 - Uzupełnianie.

 - Pisanie listów w imieniu bohaterów tekstu.

 - Porządkowania zdań.

 - Podpisywanie obrazków.

 - Opisywanie (np.: przedmiotów, ludzi, ulubiony dzień, mój pokój).

- Uzupełnianie luk pojedynczymi wyrazami.

- Pisanie tekstu w oparciu o tekst modelowy.

- Łączenie wyrażeń codziennych.

- Pisanie dłuższych zdań i krótkich tekstów z pamięci.

 

8. Treści nauczania

 

8.1 Tematy, materiał leksykalny

Świat wokół nas:

- szkoła: przedmioty szkolne;

- dom: opis domu, pokoi, meble i sprzęty domowe;

- człowiek: wygląd, cechy charakteru, uczucia, części ciała;

- zdrowie: choroby i dolegliwości, postępowanie w czasie choroby;

- rodzina: członkowie rodziny, miłość, małżeństwo, rodzicielstwo;

- ubranie: nazwy części garderoby, kolory i wzory;

- jedzenie: produkty żywnościowe, zdrowa żywność, nazwy posiłków i dań, przepisy kulinarne;

- zakupy: nazwy sklepów i usług, lista zakupów, pieniądze w krajach anglosaskich;

- czynności dnia codziennego;

- środki transportu.

Czas wolny:

- sport: nazwy dyscyplin, uprawianie sportów;

- muzyka: rodzaje muzyki;

- kino i telewizja: gatunki filmowe, nazwy programów;

- zainteresowania i hobby: zbieranie znaczków, wędkarstwo, jazda konna, judo, gra na instrumentach, czytanie, malowanie, taniec;

- przyjęcia i zabawy.

Praca:

- nazwy zawodów i zajęć;

Przepływ informacji:

- kartki i listy;

- media;

Geografia i środowisko:

- nazwy państw, narodowości, stolice krajów;

- strony świata;

- podróże, turystyka, wycieczki, wakacje;

- określanie czasu: nazwy miesięcy, dni tygodnia, określanie godzin;

- pogoda;

- ochrona środowiska.

Biologia:

- nazwy zwierząt;

- klasyfikacja zwierząt;

- części ciała zwierząt;

- miejsce występowania zwierząt;

- zwierzęta zagrożone wyginięciem.

Wartości uniwersalne:

- przyjaźń;

- prawda;

- wrażliwość na krzywdę drugiego człowieka;

- tolerancja dla innych kultur i narodowości;

- rodzina.

Kultura krajów anglosaskich i świata:

- życie codzienne w różnych kulturach (szkoła, rodzina, kuchnia, itp.);

- tradycja i święta (Christmas, Saint Valentine’s Day, Easter itp.)

 

 

 

 

9.2 Funkcje językowe

Zwroty grzecznościowe:

- powitanie, pozdrawianie, żegnanie (Hello. How are you? Goodbye. See you);

- przedstawianie siebie i innych (I’m Tom. This is Mark. Nice to meet you.);

- podziękowanie (It’s great. Thanks.).

Prowadzenie i podtrzymywanie rozmowy:

- literowanie;

- rozpoczynanie rozmowy (Excuse me. Can you help me?)

- wyrażanie opinii (I think it’s brilliant!)

- sygnalizowanie niezrozumienia i prośba o powtórzenie (Sorry, can you repeat that please?).

Wyrażanie postaw wobec rozmówcy i zdarzeń:

- wyrażanie upodobań i preferencji (I like dancing but I don’t like reading.)

- proponowanie, zapraszanie (Let’s go to the cinema.)

- wyrażanie życzeń (I want fish and chips.)

- wyrażanie próśb (Can you give it to me please?)

- instruowanie (Write with your pen.)

- doradzanie, nakaz (You should be quiet.)

- wyrażanie zakazu (You mustn’t drop litter.)

- wyrażanie pozwolenia (You can go to the party.)

Informowanie:

- pytanie o informację

- identyfikacja osób, przedmiotów i miejsc (This is my room. It isn’t big)

- opisywanie osób (He’s tall.)

- opowiadanie (filmu, zdarzenia);

- mówienie o czynnościach dnia codziennego (I come home at 5 o’clock.);

- mówienie o czynnościach mających miejsce w chwili mówienia (They are doing their homework.)

- planowanie (We are going to take the tent with us.)

- opis czynności i sytuacji mających miejsce w przeszłości (Tim cleaned his room.)

- mówienie o umiejętnościach (I can speak French.)

- wyrażanie posiadania (I have a nice dog.)

- porównywanie osób i przedmiotów (Rebecca is taller than Jenny.);

- określanie czasu (It’s a quarter to7.)

- określanie pogody (It’s sunny.).

 

9.3 Materiał gramatyczny

Rzeczowniki:

- policzalne i niepoliczalne;

- liczba pojedyncza i mnoga regularna i nieregularna;

- forma dzierżawcza ‘s.

Czasowniki:

- modalne: can/can’t, could/couldn’t, may/might, must/mustn’t, should/shouldn’t;

- czasowniki to be, have (got);

- konstrukcja there is;

- zwroty going to, would like, be allowed to;

- tryb rozkazujący;

- czasy gramatyczne: Present Simple, Present Continuous, Present Perfect, Past Simple, Past Continuous, Future Simple;

Przymiotniki:

- stopniowanie;

- miejsce w zdaniu.

Zaimki:

- osobowe;

- dzierżawcze;

- zwrotne;

Liczebniki:

- główne;

- porządkowe.

Określniki:

- a, an, the;

- some, any, no;

- this, these, that, those;

- much, many, a few, a little, enough.

Przyimki:

- miejsca;

- czasu.

 

10. Warunki realizacji programu

Program opiera się na podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych.

Program zakłada korzystanie z samodzielnie opracowanych materiałów dydaktycznych lub dostępnych na rynku, które pozwolą na swobodną realizację założonych celów edukacyjnych.

Program może być realizowany w grupie dzieci z różnych klas, ale o podobnym poziomie opanowania umiejętności językowych.

Dobór technik nauczania powinien uwzględniać:

- kształcenie czterech sprawności językowych,

- stosowanie technik wspierających integrację sprawności językowych.

Dobór treści nauczania powinien uwzględnić etap rozwoju poznawczego, emocjonalnego i społecznego dziecka.

 

 

11. Bibliografia

 

K. Bogdanowicz, Dysleksja a nauczanie języków obcych, Gdańsk 2011

G. Squires, S. McKeown, Pomóż dziecku z dysleksją, Warszawa 2006

M. Bogdanowicz, Ryzyko dysleksji, dysortografii i dysgrafii, Gdańsk 2011

A. Jurek, Trudności w nauce języków obcych uczniów z dysleksją rozwojową [w:] M. Bogdanowicz, M. Smoleń (red.), Dysleksja w kontekście nauczania języków obcych, Gdańsk 2004, s. 98-120

 

 

 

 

 

Publiczna Szkoła Podstawowa w Dąbrówce Górnej
z klasami IV-VI

ul. Opolska 64,

47-300 Krapkowice

-->